• Nederlands
  • Français
  • English (UK)

Phytophthora in twee jaar ingekruist

Phytophthora in twee jaar ingekruist

Boerderij nl 21 augustus 2017

Jan Engwerda

Redacteur akkerbouw

 

Solynta is erin geslaagd in twee jaar tijd een dubbele resistentie tegen phytophthora in te bouwen in aardappelen. Bij de traditionele veredeling duurt dat tien tot vijftien jaar. En dan gaat het vaak om enkelvoudige resistenties, die gemakkelijker doorbroken worden door phytophthora.

 

Het veredelingsbedrijf verwacht over vier jaar een commercieel interessant ras op de markt te zetten, met een hoge resistentie tegen de aardappelziekte.

Solynta kweekt aardappelen uit diploïde homozygote ouderlijnen. Dat zijn aardappelen met twee paar chromosomen en een kleine genetische variatie. Dat wijkt af van de gangbare aardappelveredeling, die werkt met tetraploïde aardappelen (vier paar chromosomen) uit heterozygote ouderlijnen.

Hybriden met twee resistentiegenen

In 2015 kruiste Solynta hun beste ouderlijnen met verwante aardappelsoorten die een resistentie-gen hadden tegen phytophthora, zegt Pim Lindhout, hoofd R&D bij het veredelingsbedrijf. “Hybriden hebben twee ouders, en door in iedere ouder een andere resistentie in te kruisen en daarna deze resistente ouders te kruisen, hebben we nu hybriden gemaakt met twee resistentiegenen tegen phytophthora. Dat is waar we zo enthousiast over zijn, dat we in twee jaar een sterke resistentie tegen de aardappelziekte kunnen inkruisen. We hebben de aardappelen dit seizoen getest op phytophthora-resistentie op speciaal aangelegde proefvelden in Wageningen. De resistentie is overduidelijk aanwezig.”

Nog niet klaar voor commerciéle introductie

De aardappelen zijn nog niet klaar voor commerciële introductie, zegt Lindhout. “Daar gaan we nu verder mee veredelen. We hebben proefvelden op zeventien plekken in Europa. Door ons veredelingsprogramma met homozygote diploïde ouderlijnen kunnen we in twee jaar ook andere commercieel interessante eigenschappen inkruisen, zonder dat de phytophthora-resistentie verloren gaat. We moeten dan ook nog kwekersrecht aanvragen voor deze aardappelhybriden. Wij verwachten dat we in 2021 een commercieel interessant ras met duurzame phytophthora-resistentie op de markt kunnen brengen.”

Ongewenste eigenschappen buiten de deur houden

Solynta startte met de diploïde veredeling in 2008. Daarbij worden homozygote vader- en moederlijnen opgezet via inteelt. Doordat het aantal verschillende genen in de ouderlijnen sterk is verlaagd en de meeste genen homozygoot aanwezig zijn, kan Solynta veel beter de eigenschappen van de nakomelingen voorspellen en ongewenste eigenschappen buiten de deur houden.

Bij de traditionele veredeling zijn de ouders heterozygoot met veel verschillende genen en tetraploïd, met vier paar chromosomen. Daardoor gaat bij een kruising een grote verscheidenheid aan genen over naar de nakomelingen. De uitkomst is onvoorspelbaar. En als het lukt een gewenst gen in te kruisen, zijn veel terugkruisingen nodig om alle meegelifte, ongewenste eigenschappen er weer uit te veredelen, met behoud van de gewenste eigenschap.

Voldoende sterke ouderlijnen

Het nadeel van diploïde veredeling was tot nu toe dat de nakomelingen zwakker zijn dan bij tetraploïde aardappelen. Solynta zegt door heel veel kruisingen uit te voeren, voldoende sterke ouderlijnen te hebben gekweekt.

Lees ook: Veredelingstechniek Solynta heeft meerwaarde voor aardappelsector

 

Jan Engwerda